W transporcie drogowym kilka godzin opóźnienia może mieć znacznie większe znaczenie, niż sugerowałby sam zegarek. Ciężarówka, która nie dotrze na czas do centrum logistycznego, może stracić wyznaczone okno rozładunkowe. Opóźniony komponent może zatrzymać produkcję, a spóźniona dostawa do sklepu oznaczać brak towaru na półce. Dlatego terminowość stała się jednym z najważniejszych parametrów oceny usług transportowych.
Problem polega na tym, że przewoźnik nie kontroluje wszystkich elementów trasy. Korki, remonty, pogoda, oczekiwanie na załadunek czy ograniczona przepustowość magazynu potrafią szybko zburzyć nawet dobrze przygotowany harmonogram.
Sama odległość mówi coraz mniej
Jeszcze stosunkowo niedawno planowanie transportu mogło opierać się przede wszystkim na liczbie kilometrów i średnim czasie przejazdu. Dzisiaj taka kalkulacja jest zdecydowanie zbyt prosta.
Trasa licząca 500 kilometrów może być łatwiejsza do wykonania niż przejazd o połowę krótszy, jeżeli ten drugi prowadzi przez zatłoczone aglomeracje, obszary z intensywnymi remontami albo miejsca, w których regularnie powstają zatory.
Znaczenie mają również godziny wjazdu do miast, ograniczenia dotyczące ruchu ciężarowego oraz czas potrzebny na przekroczenie granic.
Dlatego dobre planowanie transportu coraz częściej bazuje nie na samej mapie, lecz na danych dotyczących realnego przebiegu tras.
Okno czasowe potrafi zmienić kilka minut w kilka godzin
Wiele magazynów i centrów dystrybucyjnych pracuje w systemie awizacji.
Przewoźnik otrzymuje określoną godzinę lub przedział czasowy, w którym powinien pojawić się na miejscu. Dzięki temu magazyn może lepiej zaplanować pracę ramp oraz personelu.
Z perspektywy całego systemu rozwiązanie jest logiczne. Problem zaczyna się wtedy, gdy pojazd spóźni się o kilkanaście minut i nie może zostać natychmiast obsłużony.
W skrajnym przypadku kierowca musi czekać na kolejne wolne okno.
Właśnie dlatego niewielkie opóźnienie na jednym etapie trasy może przełożyć się na znacznie większe przesunięcie całej dostawy.
Czas kierowcy jest ograniczonym zasobem
W transporcie drogowym nie można po prostu nadrabiać każdego opóźnienia dłuższą jazdą.
Kierowców obowiązują określone zasady dotyczące czasu prowadzenia pojazdu oraz odpoczynku. Z punktu widzenia bezpieczeństwa jest to absolutnie konieczne, ale z perspektywy logistyki oznacza, że plan musi uwzględniać więcej niż czysty czas przejazdu.
Jeżeli kierowca spędzi zbyt dużo czasu na oczekiwaniu pod magazynem, może później nie mieć wystarczającego dostępnego czasu na kontynuowanie trasy.
Samochód jest sprawny, droga jest przejezdna, towar znajduje się na naczepie, a mimo to transport musi zostać przerwany.
Dla spedytora takie sytuacje należą do najtrudniejszych, ponieważ powstają często poza bezpośrednią kontrolą firmy przewozowej.
Załadunek jest częścią transportu
Klienci patrzą zwykle na przewóz od momentu wyjazdu ciężarówki do chwili dostawy. Z perspektywy przewoźnika proces rozpoczyna się wcześniej.
Jeżeli pojazd ma zostać załadowany o godzinie 8:00, a towar jest gotowy dopiero o 11:00, trzy godziny zostają utracone jeszcze przed rozpoczęciem właściwej trasy.
Takiego opóźnienia nie zawsze da się nadrobić.
Dlatego sprawna logistyka wymaga współpracy pomiędzy magazynem, przewoźnikiem, spedytorem i odbiorcą. Jeżeli każdy uczestnik procesu optymalizuje wyłącznie własny fragment, cały transport może działać gorzej.
Najtańszy przewóz może okazać się najdroższy
Wybierając przewoźnika, firmy często porównują przede wszystkim stawki.
Cena oczywiście ma znaczenie, szczególnie przy regularnych transportach. Warto jednak pamiętać, że koszt usługi transportowej jest tylko jednym z elementów całego rachunku.
Jeżeli opóźniona dostawa zatrzyma produkcję albo spowoduje naliczenie kar przez odbiorcę, różnica kilkuset złotych w cenie frachtu przestaje być istotna.
Dlatego coraz większego znaczenia nabierają takie parametry jak terminowość, jakość komunikacji, możliwość śledzenia transportu oraz szybkość reakcji w sytuacjach awaryjnych.
Informacja bywa równie ważna jak sama dostawa
Opóźnień nie da się całkowicie wyeliminować.
Różnica pomiędzy dobrą a słabą obsługą często polega więc na tym, jak szybko klient dowiaduje się o problemie.
Jeżeli firma logistyczna informuje odbiorcę kilka godzin wcześniej, magazyn może zmienić plan pracy, przesunąć okno rozładunkowe albo przygotować alternatywne rozwiązanie.
Najgorszym scenariuszem jest sytuacja, w której klient dowiaduje się o opóźnieniu dopiero wtedy, gdy ciężarówka nie pojawia się o wyznaczonej godzinie.
Dlatego monitoring pojazdów i bieżąca komunikacja stają się podstawowym elementem nowoczesnego transportu.
Planowanie musi zawierać margines
Dążenie do maksymalnego wykorzystania floty może prowadzić do tworzenia harmonogramów, w których nie ma miejsca na żadne odchylenie.
Na papierze wygląda to efektywnie.
Samochód kończy jeden transport i niemal natychmiast rozpoczyna następny. Kierowca nie ma przestojów, a pojazd przez większość czasu znajduje się w ruchu.
W praktyce wystarczy jedno opóźnienie, aby kolejne zlecenia zaczęły się przesuwać.
Dlatego dobrze zaprojektowana logistyka nie polega na tworzeniu idealnego harmonogramu, lecz takiego, który jest odporny na drobne problemy.
Terminowość jest wynikiem całego systemu
Łatwo obarczyć przewoźnika odpowiedzialnością za każde spóźnienie. Rzeczywistość transportowa jest jednak bardziej skomplikowana.
Na ostateczny czas dostawy wpływa przygotowanie towaru, organizacja magazynów, planowanie trasy, komunikacja, sytuacja drogowa oraz praca kierowcy.
Dlatego przedsiębiorstwa, które chcą poprawić terminowość dostaw, powinny analizować cały proces zamiast wyłącznie ostatniego etapu.
W transporcie drogowym nie zawsze wygrywa ten, kto potrafi jechać szybciej. Znacznie częściej przewagę ma firma, która potrafi wcześniej przewidzieć, gdzie może powstać opóźnienie i odpowiednio na nie zareagować.
